Gezina van der Wal Wie was zij?

Gezina Martha van der Wal (14 augustus 1924 – 5 juni 2022) was een kordate, kleurrijke, en zeer geliefde gynaecologe, één van de eersten vrouwelijke in Nederland. Haar twee vrolijke Corgi’s vergezelden haar in de kliniek en als een patiënt haar nodig had, dan was ze er. Na haar overlijden op 5 juni 2022 werd Stichting Gouwwal opgericht naar haar wens, die voor (jong)volwassenen met een beperking klaar zal staan, zoals Gezina altijd voor haar patiënten klaarstond.

Op 14 augustus 1924 werd Gezina geboren. Ze was de dochter van een hoge ambtenaar van Rijkswaterstaat. Haar moeder kwam uit een vooraanstaande Groningse familie waar Gezina als meisje heerlijke vakanties doorbracht. Thuis in Den Haag was het keurig maar wat kil. “Een verstandshuwelijk” zei ze later over de relatie van haar ouders. Haar vader nam haar mee naar Prinsjesdag, ze ontmoette ministers en staatssecretarissen, maar ze werd nooit geknuffeld of op schoot getrokken. Het was haar grootvader die haar talenten zag en haar stimuleerde om in Leiden medicijnen te studeren.

Toen ze zich daarna wilde specialiseren tot een van Nederlands eerste vrouwelijke gynaecologen stuitte Gezina op een gesloten front van mannelijke vrouwenartsen die meenden dat de gynaecologie geen vak was voor een vrouw. Toen haar vader aan wat touwtjes trok en vervolgens het bestuur van de universiteit het hoofd van de afdeling dwong Gezina aan te nemen, kreeg ze van de professor te horen dat hij het haar zo lastig mogelijk zou maken.

Hij hield woord. Ze moest zich eerst een jaar bewijzen op de afdeling pathologische anatomie voordat ze zich bij haar mannelijke collega’s mocht voegen. “Die prof heeft me eigenlijk een dienst bewezen. Het heeft me heel sterk gemaakt”, zei Gezina daar later over.

Haar eerste baan als gynaecologe was in de Emma kliniek. Benaderbaar en toegewijd had ze al snel een goede naam bij de vrouwen van Scheveningen. Bij nacht en ontij ging Gezina haar bed uit voor moeilijke thuisbevallingen. Ze kon smeuïg vertellen over zenuwachtige of dronken vaders die naast de barende vrouw in slaap vielen en honden in kleinere vissershuisjes die er met de moederkoek vandoor gingen. Gezina, die veel van dieren hield, had zelf ook altijd honden. Corgi’s, die ze gewoon mee naar de kliniek nam als ze op een vrije dag haar ronde deed. Want ook als ze geen dienst had kwam ze naar haar werk. Patiënten kwamen altijd op de eerste plaats.

Na de Emmakliniek volgde het Oude en Nieuwe Gasthuis in Delft dat later het Reinier de Graaf Gasthuis werd. Collega-artsen hadden het niet altijd makkelijk met Gezina. Ze was pittig en ze wist wat ze wilde. Dat zorgde weleens voor enige wrevel. De patiënten echter, en de verpleegkundigen, droegen haar op handen. Tijdens haar afscheidsreceptie stonden haar Delftse en veel Westlandse patiënten in een rij van meer dan honderd meter om Gezina te bedanken. Er was zelfs een muziekkorps geregeld.

Haar pensioen gebruikte Gezina om de wereld te zien. Ze maakte avontuurlijke reizen naar Afrika en Antartica. Duizenden foto’s en kilometers film schoot ze. Gezina was, ondanks dat ze een hekel aan sport en oefening had, aardig in conditie tot ze, in april 2022 haar heup brak en haar gezondheid achteruitging. Toen ze op haar sterfbed lag en het moeilijk vond om los te laten, verscheen er voor haar raam, heel stilletjes, een ooievaar. “Nu is het goed”, zei Gezina, die na een lang en vruchtbaar leven op 97-jarige leeftijd overleed.

Bovenstaande biografie is een verkorte versie van het artikel ‘Gezina haalde álles uit de kast voor een vrouw in barensnood’, dat verscheen op 23 juni 2022 in het Algemeen Dagblad en werd geschreven door mw. N. van der Werff naar aanleiding van haar interview met mw. drs. M.C. Vergouwen, voorzitter van Stichting Gouwwal, tevens vriendin van mw. G.M. van der Wal.
Het gehele artikel leest u hier.

Van der Werff, N. (2022, 23 juni). Gezina haalde álles uit de kast voor een vrouw in barensnood.  Algemeen Dagblad.
Geraadpleegd op 7 augustus 2022, van https://www.ad.nl/den-haag/gezina-haalde-alles-uit-de-kast-voor-een-vrouw-in-barensnood~aeeca294/